ขั้นตอนติดตั้งเสาเข็มไมโครไพล์ ตั้งแต่สำรวจหน้างานจนถึงตรวจรับงาน

เสาเข็มไมโครไพล์เป็นเสาเข็มท่อนสั้นที่เหมาะกับงานต่อเติม งานเสริมฐานราก งานภายในอาคาร และพื้นที่ที่เครื่องจักรตอกเสาเข็มขนาดใหญ่เข้าถึงได้ยาก โดยนำเสาเข็มเข้าหน้างานเป็นท่อน แล้วตอกและต่อเพิ่มทีละท่อนจนถึงความลึกหรือเกณฑ์ที่กำหนด
แม้ลักษณะการทำงานจะดูเหมือนเพียงการตั้งเสาเข็ม ตอก และเชื่อมต่อ แต่การติดตั้งไมโครไพล์ที่เหมาะสมต้องเริ่มตั้งแต่การตรวจแบบ สำรวจพื้นที่ ตรวจระบบใต้ดิน เลือกเครื่องจักร ตรวจผลิตภัณฑ์ ควบคุมแนวดิ่ง บันทึกข้อมูลการตอก และตรวจตำแหน่งหลังติดตั้ง
หากข้ามขั้นตอนสำคัญ เช่น ไม่ตรวจตำแหน่งฐานรากเดิม ไม่ควบคุมรอยต่อ หรือไม่มีบันทึกประจำต้น อาจทำให้เสาเข็มเอียง คลาดตำแหน่ง แตกเสียหาย หรือไม่สามารถเชื่อมต่อกับฐานรากเพื่อรับน้ำหนักได้ตามที่ออกแบบ
บทความนี้จะอธิบาย ขั้นตอนติดตั้งเสาเข็มไมโครไพล์อย่างเป็นระบบ ตั้งแต่ก่อนนำเครื่องจักรเข้าหน้างานจนถึงการตรวจรับและส่งมอบเอกสาร
หมายเหตุ: รายละเอียดขนาด จำนวน ความลึก เกณฑ์หยุดตอก และการเชื่อมต่อกับฐานราก ต้องเป็นไปตามแบบและการพิจารณาของวิศวกร ไม่ควรกำหนดจากประสบการณ์หน้างานเพียงอย่างเดียว
หัวข้อ
เสาเข็มไมโครไพล์ติดตั้งอย่างไร?
เสาเข็มไมโครไพล์ที่ใช้กับงานต่อเติมและงานพื้นที่จำกัดมักเป็นเสาเข็มคอนกรีตสำเร็จรูปท่อนสั้น เช่น
- ไอไมโครไพล์
- สปันไมโครไพล์
- เสาเข็มคอนกรีตท่อนสั้นตามระบบของผู้ผลิต
ขั้นตอนทั่วไปคือ นำท่อนแรกตั้งในตำแหน่งที่กำหนด ใช้เครื่องตอกกระแทกให้เสาเข็มจมลงดิน จากนั้นนำท่อนถัดไปมาต่อ เชื่อมรอยต่อ และตอกต่อเนื่องจนถึงเกณฑ์ที่ผู้ออกแบบกำหนด
หลังติดตั้งเสร็จจึงตัดหัวเสาเข็มให้ได้ระดับ ตรวจตำแหน่งจริง และทำฐานรากหรือโครงสร้างสำหรับถ่ายน้ำหนักลงสู่เสาเข็ม
ภาพรวม 12 ขั้นตอนติดตั้งเสาเข็มไมโครไพล์
| ขั้นตอน | งานหลัก |
|---|---|
| 1 | ตรวจแบบและข้อมูลทางวิศวกรรม |
| 2 | สำรวจหน้างาน |
| 3 | ตรวจอาคารเดิมและพื้นที่ข้างเคียง |
| 4 | เตรียมพื้นที่และทางเข้า |
| 5 | ตรวจเสาเข็มและเครื่องจักร |
| 6 | วางผังและกำหนดตำแหน่ง |
| 7 | ตั้งเครื่องตอกและท่อนแรก |
| 8 | ตอกเสาเข็ม |
| 9 | ต่อเสาเข็มและควบคุมรอยต่อ |
| 10 | ตรวจเกณฑ์หยุดตอก |
| 11 | ตัดหัวและสำรวจตำแหน่งจริง |
| 12 | ตรวจรับ ทดสอบ และส่งมอบเอกสาร |
ขั้นตอนที่ 1 ตรวจแบบและข้อมูลทางวิศวกรรม
ก่อนเริ่มงานต้องตรวจสอบว่าโครงการมีข้อมูลเพียงพอสำหรับกำหนดชนิด จำนวน และตำแหน่งเสาเข็มหรือไม่
เอกสารที่ควรตรวจ ได้แก่
- แบบผังเสาเข็ม
- แบบฐานราก
- แบบเสาและคาน
- รายละเอียดจุดเชื่อมต่อ
- รายงานสำรวจดิน หากมี
- ขนาดและชนิดไมโครไพล์
- จำนวนเสาเข็ม
- กำลังรับน้ำหนักออกแบบ
- ความยาวประมาณการ
- เกณฑ์หยุดตอก
- ข้อกำหนดการทดสอบ
- ระดับตัดหัวเสาเข็ม
- หมุดและระดับอ้างอิง
ไม่ควรเริ่มติดตั้งจากการกำหนดตำแหน่งหน้างานโดยไม่มีแบบ เพราะตำแหน่งเสาเข็มต้องสัมพันธ์กับเสา คาน ฐานราก และแนวถ่ายน้ำหนักของโครงสร้าง
สิ่งที่ต้องยืนยันก่อนเริ่มงาน
- เสาเข็มรองรับโครงสร้างส่วนใด
- น้ำหนักถ่ายลงแต่ละฐานเท่าไร
- หนึ่งฐานใช้เสาเข็มกี่ต้น
- เสาเข็มวางห่างกันเท่าไร
- หัวเสาเข็มเชื่อมต่อกับฐานอย่างไร
- หากพบสิ่งกีดขวางสามารถย้ายตำแหน่งได้หรือไม่
- ใครเป็นผู้มีอำนาจอนุมัติการเปลี่ยนแปลงหน้างาน
ขั้นตอนที่ 2 สำรวจหน้างาน
การสำรวจหน้างานช่วยให้เลือกเครื่องจักร วางแผนขนส่ง และประเมินข้อจำกัดก่อนเสนอราคาหรือเริ่มทำงาน
ตรวจทางเข้า
ควรวัดและบันทึก
- ความกว้างประตู
- ความสูงทางเข้า
- ความกว้างทางเดิน
- รัศมีเลี้ยว
- น้ำหนักที่พื้นทางเข้าสามารถรองรับ
- ระยะจากจุดจอดรถถึงพื้นที่ทำงาน
- ขั้นบันไดหรือพื้นต่างระดับ
- สายไฟเหนือศีรษะ
- กิ่งไม้หรือหลังคาที่กีดขวาง
ตรวจพื้นที่ตั้งเครื่องจักร
พื้นที่ตั้งเครื่องต้องมีขนาดเพียงพอและมั่นคง ไม่ทรุดหรือแตกร้าวระหว่างทำงาน
ควรตรวจ
- ความกว้างพื้นที่
- ความสูงเหนือจุดตอก
- ความแข็งแรงของพื้น
- ระยะจากผนังและเสา
- พื้นที่เคลื่อนเครื่อง
- พื้นที่ตั้งอุปกรณ์เชื่อม
- พื้นที่วางเสาเข็ม
- การระบายอากาศ
- แสงสว่าง
- ทางหนีฉุกเฉิน
ตรวจระบบใต้ดิน
ก่อนกำหนดตำแหน่งเสาเข็มต้องตรวจความเสี่ยงจาก
- ท่อประปา
- ท่อน้ำทิ้ง
- ท่อระบายน้ำ
- บ่อพัก
- สายไฟใต้ดิน
- ถังบำบัด
- ฐานรากเดิม
- คานคอดิน
- เสาเข็มเดิม
- เศษคอนกรีต
- บ่อหรือโครงสร้างที่ถูกฝังไว้
หากไม่มีแบบระบบเดิม อาจต้องเปิดพื้นหรือใช้วิธีตรวจสอบเพิ่มเติมก่อนตอก
ขั้นตอนที่ 3 ตรวจสภาพอาคารเดิมและอาคารข้างเคียง
งานตอกไมโครไพล์ยังคงมีเสียงและแรงสั่นสะเทือน แม้เครื่องจักรจะมีขนาดเล็กกว่างานตอกเสาเข็มทั่วไป
ก่อนเริ่มงานควรสำรวจและถ่ายภาพ
- รอยร้าวเดิม
- กระเบื้องแตกร้าว
- ผนังแยก
- ฝ้าเพดาน
- กระจก
- ประตูและหน้าต่าง
- เสาและคาน
- พื้นที่ทรุด
- ท่อและบ่อพัก
- อาคารข้างเคียงที่อยู่ใกล้จุดทำงาน
ภาพควรมีทั้งภาพกว้างและภาพใกล้ พร้อมวันที่ ตำแหน่ง และมาตรวัดรอยหากจำเป็น
การบันทึกสภาพเดิมช่วยให้เปรียบเทียบได้ว่าความเสียหายเกิดขึ้นก่อนหรือหลังการติดตั้ง
ขั้นตอนที่ 4 เตรียมพื้นที่หน้างาน
เคลียร์สิ่งกีดขวาง
ควรย้ายหรือป้องกัน
- เฟอร์นิเจอร์
- เครื่องจักร
- กระจก
- วัสดุตกแต่ง
- อุปกรณ์ไฟฟ้า
- รถยนต์
- ของแตกหักง่าย
- วัสดุไวไฟ
เปิดพื้นตามตำแหน่งเสาเข็ม
หากทำงานบนพื้นคอนกรีตเดิม อาจต้อง
- รื้อกระเบื้อง
- สกัดพื้น
- เปิดช่องให้เครื่องตอกเข้าถึงดิน
- ตรวจแนวเหล็กเดิม
- ตรวจฐานรากหรือคานที่อยู่ใต้พื้น
- ป้องกันขอบพื้นแตกร้าวเกินบริเวณที่กำหนด
ขนาดช่องเปิดต้องเหมาะกับเครื่องจักร เสาเข็ม และงานเชื่อม ไม่ควรสกัดโครงสร้างรับน้ำหนักโดยไม่ได้รับอนุมัติ
เตรียมพื้นรับเครื่อง
หากพื้นเดิมไม่สามารถรองรับเครื่องจักร อาจต้องใช้
- แผ่นเหล็ก
- แผ่นไม้
- ระบบกระจายน้ำหนัก
- พื้นชั่วคราว
- การค้ำยันใต้พื้น
โดยต้องตรวจไม่ให้พื้นเดิมเสียหายหรือทรุดระหว่างทำงาน
กั้นพื้นที่และติดป้าย
ควรแยกเขตทำงานจากผู้ใช้อาคารและบุคคลภายนอก พร้อมกำหนด
- จุดห้ามเข้า
- พื้นที่เชื่อม
- พื้นที่เก็บอุปกรณ์
- เส้นทางขนเสาเข็ม
- จุดวางถังดับเพลิง
- ทางหนีฉุกเฉิน
ขั้นตอนที่ 5 ตรวจเสาเข็มก่อนนำไปติดตั้ง
เสาเข็มทุกท่อนควรได้รับการตรวจสภาพก่อนตอก
รายการตรวจเสาเข็ม
- ชนิดตรงตามแบบ
- ขนาดหน้าตัดถูกต้อง
- ความยาวท่อนตรงตามเอกสาร
- ไม่มีรอยร้าวผิดปกติ
- ไม่มีคอนกรีตหลุดร่อน
- ตัวเสาเข็มไม่โก่งหรือบิด
- หัวและปลายไม่แตก
- แผ่นต่อไม่เสียรูป
- ไม่มีสนิมรุนแรงที่แผ่นต่อ
- มีเครื่องหมายหรือรหัสผลิตภัณฑ์
- จำนวนท่อนตรงกับใบส่งสินค้า
เสาเข็มที่เสียหายไม่ควรนำไปตอกก่อนประเมิน เพราะแรงกระแทกอาจทำให้รอยเดิมขยายตัว
การกองเก็บเสาเข็ม
ควรวางเสาเข็มบนพื้นที่มั่นคง ใช้ไม้รองในตำแหน่งเหมาะสม และไม่กองสูงจนมีความเสี่ยงต่อการล้ม กลิ้ง หรือแตกร้าว
ขั้นตอนที่ 6 ตรวจเครื่องจักรและอุปกรณ์
เครื่องตอกต้องเหมาะกับชนิดและขนาดของไมโครไพล์
รายการที่ควรตรวจ ได้แก่
- โครงสร้างเครื่อง
- ระบบยก
- ตุ้มตอก
- สลิง
- รอก
- จุดยึด
- ระบบไฟ
- สวิตช์หยุดฉุกเฉิน
- อุปกรณ์รองหัวเสาเข็ม
- อุปกรณ์เชื่อม
- สายไฟและสายดิน
- ถังดับเพลิง
- อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล
อุปกรณ์รองหัวต้องเหมาะกับรูปหน้าตัดของเสาเข็ม เพื่อช่วยกระจายแรงกระแทกและลดความเสียหายบริเวณหัวเสาเข็ม
ขั้นตอนที่ 7 วางผังตำแหน่งเสาเข็ม
ใช้หมุด ระดับ และแนวอ้างอิงจากแบบในการกำหนดตำแหน่งศูนย์กลางเสาเข็ม
ควรตรวจตำแหน่งอย่างน้อย 2 ครั้ง
- ตรวจหลังวางผัง
- ตรวจอีกครั้งก่อนตั้งเครื่องตอก
ข้อมูลที่ควรตรวจ ได้แก่
- ระยะจากแนวกริด
- ระยะจากเสาเดิม
- ระยะจากขอบฐานราก
- ระยะห่างระหว่างต้น
- ระยะจากแนวเขต
- ตำแหน่งเทียบกับระบบใต้ดิน
- ระดับพื้นและระดับตัดหัว
ไม่ควรเลื่อนตำแหน่งเพียงเพราะเครื่องจักรตั้งยาก ต้องส่งข้อมูลให้วิศวกรพิจารณาก่อน
ขั้นตอนที่ 8 ตั้งเครื่องตอก
นำเครื่องตอกเข้าตำแหน่งและปรับฐานเครื่องให้มั่นคง
เครื่องต้องไม่
- เอียง
- จมลงในพื้น
- ตั้งบนขอบช่องเปิด
- พิงอาคารเดิม
- อยู่ใกล้สายไฟโดยไม่มีระยะปลอดภัย
- กีดขวางทางหนีฉุกเฉิน
หลังตั้งเครื่องควรทดลองการยกและลดตุ้มโดยยังไม่ตอก เพื่อดูการเคลื่อนที่ของเครื่องและตรวจว่ามีสิ่งกีดขวางหรือไม่
ขั้นตอนที่ 9 ตั้งเสาเข็มท่อนแรก
เสาเข็มท่อนแรกมีความสำคัญมาก เพราะเป็นตัวกำหนดแนวของเสาเข็มทั้งต้น
วิธีควบคุมท่อนแรก
- วางศูนย์กลางตรงกับหมุด
- ตรวจแนวดิ่งอย่างน้อยสองทิศทาง
- ใช้อุปกรณ์จับหรือประคองอย่างเหมาะสม
- ตรวจว่าปลายเสาเข็มสัมผัสดินอย่างมั่นคง
- ตอกช่วงแรกด้วยความระมัดระวัง
- หยุดตรวจแนวเป็นระยะ
หากท่อนแรกเอียง ไม่ควรพยายามตอกต่อจนลึกแล้วจึงแก้ เพราะเสาเข็มอาจคลาดตำแหน่งมากขึ้นและรอยต่อของท่อนถัดไปไม่ได้แนว
ขั้นตอนที่ 10 เริ่มตอกเสาเข็ม
เริ่มตอกด้วยพลังงานที่เหมาะกับขนาดเสาเข็มและสภาพหน้างาน
ระหว่างตอกควรสังเกต
- อัตราการจม
- แนวดิ่ง
- ตำแหน่งหัวเสาเข็ม
- การสั่นของเครื่อง
- สภาพหัวเสาเข็ม
- รอยร้าว
- เสียงผิดปกติ
- ผลกระทบต่อผนังหรือพื้นรอบข้าง
- การเคลื่อนตัวของฐานเครื่อง
หากพบว่าเสาเข็มเอียง หัวแตก มีรอยร้าวเพิ่ม หรือจมผิดปกติ ควรหยุดงานและตรวจสาเหตุก่อนดำเนินการต่อ
ขั้นตอนที่ 11 ต่อเสาเข็มไมโครไพล์
เมื่อท่อนแรกตอกลงจนเหลือระดับสำหรับต่อ ให้นำท่อนถัดไปมาตั้งบนท่อนเดิม
รอยต่อเป็นจุดสำคัญ เนื่องจากเสาเข็มหนึ่งต้นอาจมีหลายรอยต่อ และแรงจากโครงสร้างต้องถ่ายผ่านรอยต่อเหล่านี้ทั้งหมด
ก่อนเชื่อมรอยต่อ
ควรตรวจว่า
- แผ่นต่อสะอาด
- ไม่มีคอนกรีตหรือสิ่งสกปรกกีดขวาง
- ท่อนบนและท่อนล่างได้แนว
- ไม่มีการเยื้องศูนย์
- หน้าสัมผัสแนบสนิท
- แผ่นต่อไม่บิด
- เสาเข็มทั้งสองท่อนอยู่ในแนวดิ่ง
ระหว่างเชื่อม
ต้องใช้
- วิธีเชื่อมตามรายละเอียดของผลิตภัณฑ์
- ลวดเชื่อมหรือวัสดุเชื่อมที่เหมาะสม
- ช่างเชื่อมที่มีความสามารถ
- ลำดับเชื่อมที่ลดการบิดตัว
- มาตรการป้องกันประกายไฟ
- การระบายอากาศในพื้นที่ปิด
หลังเชื่อม
ตรวจ
- แนวรอยเชื่อม
- ความต่อเนื่อง
- จุดที่เชื่อมไม่เต็ม
- รอยแตกร้าว
- รูพรุน
- การบิดหรือโก่งของแผ่นต่อ
- แนวดิ่งของเสาเข็มอีกครั้ง
ไม่ควรรีบตอกต่อทันทีโดยไม่ตรวจรอยต่อ
ขั้นตอนที่ 12 ตอกและต่อเสาเข็มทีละท่อน
ดำเนินการตอกและต่อเพิ่มตามลำดับจนถึงความลึกหรือเกณฑ์ที่กำหนด
ทุกท่อนควรมีการบันทึก
- หมายเลขท่อน
- ความยาวท่อน
- เวลาต่อ
- สภาพรอยต่อ
- ความยาวสะสม
- ปัญหาที่พบ
- ผู้ตรวจรอยต่อ
จำนวนท่อนที่นำมาเตรียมหน้างานเป็นเพียงประมาณการ ไม่ใช่เกณฑ์หยุดตอก หากยังไม่ถึงเกณฑ์ที่กำหนดอาจต้องเพิ่มท่อนเสาเข็ม
Blow Count ระหว่างติดตั้งคืออะไร?
Blow Count คือจำนวนครั้งที่เครื่องตอกกระแทกเพื่อให้เสาเข็มจมลงในระยะที่กำหนด ใช้ติดตามพฤติกรรมของเสาเข็มระหว่างการติดตั้ง
โดยทั่วไป เมื่อเสาเข็มผ่านชั้นดินที่แน่นขึ้น อาจต้องใช้จำนวนครั้งตอกมากขึ้นเพื่อให้จมในระยะเท่าเดิม
แต่ Blow Count ไม่ควรนำมาใช้เป็นตัวเลขตายตัวโดยไม่พิจารณา
- น้ำหนักตุ้ม
- ระยะยก
- พลังงานตอก
- สภาพเครื่องจักร
- ขนาดเสาเข็ม
- ความลึก
- ชั้นดิน
- สภาพหัวเสาเข็ม
- จำนวนรอยต่อ
- เกณฑ์ของผู้ออกแบบ
รายละเอียดการตีความควรแยกไปอ่านในบทความ Blow Count คืออะไร
เกณฑ์หยุดตอกไมโครไพล์พิจารณาจากอะไร?
ไม่ควรหยุดตอกเพียงเพราะ
- ครบจำนวนท่อนที่เตรียมไว้
- ตอกยากขึ้น
- ถึงเวลาสิ้นสุดงาน
- ใช้ Blow Count ตัวเลขเดียว
- ความลึกเท่ากับโครงการข้างเคียง
เกณฑ์หยุดตอกควรกำหนดโดยวิศวกร และอาจพิจารณาร่วมกันจาก
- ความลึกติดตั้ง
- ข้อมูลชั้นดิน
- จำนวนครั้งตอก
- ระยะจมต่อช่วง
- พลังงานเครื่องตอก
- พฤติกรรมของต้นใกล้เคียง
- ความสมบูรณ์ของเสาเข็ม
- ผลทดสอบ
- เกณฑ์เฉพาะโครงการ
หากเสาเข็มหยุดจมก่อนความลึกที่คาด ต้องตรวจว่าสาเหตุเกิดจากชั้นดินแข็งหรือสิ่งกีดขวาง เช่น ฐานรากเดิม ก้อนหิน หรือเศษคอนกรีต
ข้อมูลที่ต้องบันทึกระหว่างติดตั้ง
ควรจัดทำบันทึกประจำเสาเข็มทุกต้น
| รายการ | ข้อมูลที่ควรบันทึก |
|---|---|
| หมายเลขเสาเข็ม | ตรงกับผัง |
| ตำแหน่ง | กริดหรือระยะอ้างอิง |
| ชนิดและขนาด | รุ่นและหน้าตัด |
| วันที่ติดตั้ง | วันและเวลา |
| จำนวนท่อน | จำนวนจริง |
| ความยาวแต่ละท่อน | ใช้รวมความลึก |
| ความยาวรวม | ความยาวติดตั้งจริง |
| จำนวนรอยต่อ | พร้อมสภาพ |
| ข้อมูลการตอก | ตามช่วงที่กำหนด |
| ระดับหัว | ก่อนและหลังตัด |
| ความคลาดเคลื่อน | ตำแหน่งและแนว |
| ความเสียหาย | รอยร้าว หัวแตก หรือผิดปกติ |
| ผู้ตรวจ | ผู้รับผิดชอบ |
บันทึกควรทำระหว่างงาน ไม่ควรเขียนย้อนหลังจากความจำหลังติดตั้งเสร็จ
ตัวอย่างแบบบันทึกการติดตั้งไมโครไพล์
| รายการ | ข้อมูล |
|---|---|
| หมายเลขต้น | MP-01 |
| ตำแหน่ง | Grid A/1 |
| ชนิด | สปันไมโครไพล์ |
| ขนาด | ตามแบบ |
| เวลาเริ่ม | 09.00 น. |
| จำนวนท่อน | |
| ความยาวรวม | |
| จำนวนรอยต่อ | |
| ค่าการตอกช่วงสุดท้าย | |
| ระดับหัวหลังตอก | |
| ความผิดปกติ | ไม่มี/ระบุ |
| ผู้ติดตั้ง | |
| ผู้ตรวจ |
เมื่อพบความผิดปกติควรทำอย่างไร?
เสาเข็มเอียง
ควรหยุดตอก ตรวจตำแหน่งและแนว ไม่ควรดึงหรือกระแทกด้านข้างเพื่อบังคับแนวโดยไม่มีวิธีที่ได้รับอนุมัติ
หัวเสาเข็มแตก
ตรวจอุปกรณ์รองหัว พลังงานตอก กำลังคอนกรีต และสภาพผลิตภัณฑ์ หากเสียหายมากต้องประเมินว่าจะตัด ซ่อม หรือเปลี่ยนต้น
เสาเข็มร้าว
หยุดตรวจรูปแบบ ตำแหน่ง และความลึกของรอย ไม่ควรฉาบปิดแล้วตอกต่อทันที
ตอกไม่ลง
อาจเกิดจาก
- ชั้นดินแข็ง
- ฐานรากเดิม
- เศษคอนกรีต
- ก้อนหิน
- ปลายเสาเข็มเสียหาย
- เสาเข็มเอียง
- เครื่องตอกไม่เหมาะสม
ต้องหาสาเหตุก่อนเปลี่ยนตำแหน่งหรือเพิ่มแรงตอก
เสาเข็มจมเร็วผิดปกติ
อาจเกี่ยวข้องกับชั้นดินอ่อน โพรง หรือสภาพดินที่ต่างจากคาด ควรบันทึกและแจ้งวิศวกร
รอยต่อเปิดหรือเสียรูป
ต้องหยุดงานและประเมินรอยต่อ ไม่ควรตอกต่อ เพราะแรงกระแทกอาจทำให้ความเสียหายเพิ่มขึ้น
ขั้นตอนที่ 13 ตัดหัวเสาเข็ม
หลังติดตั้งเสร็จ ต้องตรวจระดับตัดหัวตามแบบ
การตัดหัวควรระมัดระวังไม่ให้
- เสาเข็มแตกร้าวลงไปด้านล่าง
- แผ่นต่อเสียหาย
- เหล็กที่ต้องใช้เชื่อมต่อถูกตัดผิดตำแหน่ง
- หัวเสาเข็มต่ำกว่าระดับ
- ผิวรับแรงไม่เรียบ
- เศษคอนกรีตตกลงช่องหรือพื้นที่ใช้งาน
หากตัดต่ำกว่าระดับ อาจต้องออกแบบวิธีซ่อมหรือปรับฐานราก ไม่ควรเทคอนกรีตเสริมโดยไม่มีรายละเอียด
ขั้นตอนที่ 14 สำรวจตำแหน่งหลังติดตั้ง
หลังตอกและตัดหัว ควรสำรวจตำแหน่งจริงหรือจัดทำ As-built
รายการที่ควรตรวจ ได้แก่
- ตำแหน่งศูนย์กลาง
- ระดับหัว
- ความคลาดเคลื่อนในแนวราบ
- ระยะห่างระหว่างต้น
- ระยะจากขอบฐาน
- ตำแหน่งเทียบกับเสา
- สภาพหัวเสาเข็ม
- ต้นที่เอียงหรือผิดปกติ
หากตำแหน่งคลาดจากแบบ ต้องให้วิศวกรประเมินก่อนทำฐานราก เพราะความคลาดอาจทำให้เกิดแรงเยื้องศูนย์ แรงดัด หรือระยะขอบไม่เพียงพอ
ขั้นตอนที่ 15 ทำฐานรากและเชื่อมต่อกับโครงสร้าง
การตอกไมโครไพล์เสร็จไม่ได้หมายความว่างานฐานรากเสร็จ เพราะต้องมีโครงสร้างสำหรับถ่ายน้ำหนักเข้าสู่หัวเสาเข็ม
งานอาจประกอบด้วย
- เปิดฐานรากเดิม
- ตัดและเตรียมหัวเสาเข็ม
- ติดตั้งเหล็กเสริม
- ทำฐานหัวเข็ม
- ทำคานเชื่อม
- ทำฐานใหม่
- เชื่อมต่อกับเสาหรือฐานเดิม
- เทคอนกรีต
- บ่มคอนกรีต
- ถ่ายน้ำหนักตามลำดับที่กำหนด
สำหรับงานแก้บ้านทรุด ต้องมีรายละเอียดชัดเจนว่าโครงสร้างเดิมจะถ่ายน้ำหนักไปยังเสาเข็มใหม่อย่างไร
การตอกเสาเข็มไว้ใกล้ฐานเดิมโดยไม่มีระบบเชื่อมต่อ ไม่ได้ทำให้เสาเข็มใหม่รับน้ำหนักอาคารเดิมโดยอัตโนมัติ
การทดสอบไมโครไพล์หลังติดตั้ง
ประเภทการทดสอบขึ้นอยู่กับข้อกำหนดของโครงการ
Static Load Test
ทดสอบโดยเพิ่มน้ำหนักตามลำดับและวัดการทรุดตัวของหัวเสาเข็ม ใช้ประเมินพฤติกรรมภายใต้แรงและกำลังรับน้ำหนักตามเกณฑ์
Dynamic Test
วัดการตอบสนองของเสาเข็มจากแรงกระแทก แล้วนำข้อมูลมาวิเคราะห์กำลังรับน้ำหนัก พลังงานตอก และความเค้นในเสาเข็ม
Integrity Test
ใช้ตรวจความต่อเนื่องหรือความผิดปกติบางลักษณะของตัวเสาเข็ม แต่ไม่สามารถใช้แทนการทดสอบกำลังรับน้ำหนักโดยตรง
ตรวจรอยเชื่อม
โครงการที่มีข้อกำหนดเฉพาะอาจตรวจรอยต่อด้วยวิธีที่เหมาะสมกับรูปแบบและความสำคัญของงาน
Checklist ตรวจรับการติดตั้งไมโครไพล์
ก่อนเริ่มงาน
- มีแบบผังเสาเข็ม
- ระบุชนิดและขนาด
- ระบุจำนวนต้น
- มีเกณฑ์หยุดตอก
- ตรวจข้อมูลดิน
- ตรวจระบบใต้ดิน
- ตรวจทางเข้าและพื้นที่เครื่องจักร
- สำรวจสภาพอาคารเดิม
- ตรวจเอกสารผลิตภัณฑ์
- ตรวจเครื่องจักรและความปลอดภัย
ระหว่างติดตั้ง
- ตำแหน่งตรงตามแบบ
- ท่อนแรกได้แนวดิ่ง
- ตรวจสภาพก่อนตอกทุกท่อน
- ใช้อุปกรณ์รองหัวเหมาะสม
- ตรวจแนวระหว่างตอก
- รอยต่อได้แนว
- รอยเชื่อมครบถ้วน
- บันทึกความยาวทุกท่อน
- บันทึกข้อมูลการตอก
- บันทึกเหตุผิดปกติ
หลังติดตั้ง
- ตรวจความยาวรวม
- ตรวจระดับหัวเสาเข็ม
- ตรวจตำแหน่ง As-built
- ตรวจสภาพหัวหลังตัด
- ตรวจความคลาดเคลื่อน
- แยกต้นที่มีปัญหา
- มีผลทดสอบตามข้อกำหนด
- วิศวกรประเมินต้นผิดปกติ
- มีบันทึกประจำต้น
- เอกสารส่งมอบครบถ้วน
เอกสารที่ควรได้รับหลังติดตั้ง
- แบบผังเสาเข็ม
- แบบฐานราก
- เอกสารผลิตภัณฑ์
- ใบส่งเสาเข็ม
- บันทึกการติดตั้งแต่ละต้น
- ตารางจำนวนและความยาว
- ภาพถ่ายรอยต่อ
- รายงานความผิดปกติ
- แบบ As-built
- ผลทดสอบ
- รายงานการตรวจรับ
- ใบรับประกันตามขอบเขต
- ใบเสร็จหรือใบกำกับภาษี
ใช้เวลาติดตั้งไมโครไพล์นานแค่ไหน?
ระยะเวลาขึ้นอยู่กับ
- จำนวนต้น
- ความลึก
- จำนวนรอยต่อ
- ขนาดเสาเข็ม
- สภาพดิน
- พื้นที่ทำงาน
- ระยะขนย้าย
- เวลาที่อาคารอนุญาตให้ทำงาน
- งานเปิดพื้น
- สิ่งกีดขวางใต้ดิน
- สภาพอากาศ
- งานฐานรากหลังตอก
จึงไม่ควรประเมินระยะเวลาจากจำนวนต้นเพียงอย่างเดียว
ตัวอย่างเช่น งาน 10 ต้นในพื้นที่เปิดอาจดำเนินการได้เร็วกว่างาน 4 ต้นภายในบ้านที่ต้องขนเครื่องผ่านทางแคบ เปิดพื้น และทำงานในช่วงเวลาจำกัด
ติดตั้งไมโครไพล์มีเสียงและแรงสั่นสะเทือนหรือไม่?
มี เพราะเป็นการติดตั้งด้วยแรงกระแทก
แม้เครื่องตอกไมโครไพล์จะมีขนาดเล็กกว่าเครื่องตอกเสาเข็มทั่วไป แต่ไม่ควรสื่อสารว่าไม่มีเสียงหรือไม่มีแรงสั่นสะเทือนเลย
ผลกระทบขึ้นอยู่กับ
- ขนาดตุ้ม
- ระยะยก
- ความถี่การตอก
- สภาพดิน
- ระยะจากอาคาร
- สภาพอาคารเดิม
- ขนาดเสาเข็ม
- จำนวนต้น
- ช่วงเวลาทำงาน
มาตรการลดผลกระทบอาจประกอบด้วยการสำรวจรอยร้าวเดิม เลือกเครื่องจักรให้เหมาะ ควบคุมพลังงานตอก และติดตามอาคารข้างเคียง
ติดตั้งไมโครไพล์ในบ้านที่อยู่อาศัยได้หรือไม่?
ทำได้ในบางกรณี เพราะใช้เสาเข็มท่อนสั้นและเครื่องจักรขนาดเล็ก แต่ต้องตรวจข้อจำกัดอย่างละเอียด เช่น
- ทางเข้ากว้างเพียงพอหรือไม่
- ความสูงใต้ฝ้า
- พื้นรับน้ำหนักเครื่องได้หรือไม่
- มีการระบายอากาศสำหรับงานเชื่อมหรือไม่
- สามารถป้องกันฝุ่นและประกายไฟได้หรือไม่
- ผู้อยู่อาศัยต้องย้ายออกจากพื้นที่หรือไม่
- สามารถกั้นพื้นที่ปลอดภัยได้หรือไม่
- มีวัสดุตกแต่งที่เสี่ยงเสียหายหรือไม่
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการติดตั้งไมโครไพล์
เริ่มงานโดยไม่มีแบบตำแหน่ง
ทำให้เสาเข็มไม่ตรงกับฐานหรือแนวถ่ายน้ำหนัก
ไม่ตรวจท่อและฐานรากเดิม
เสาเข็มอาจชนสิ่งกีดขวาง เอียง หรือสร้างความเสียหายต่อระบบเดิม
ตั้งท่อนแรกไม่ตรง
ทำให้ท่อนถัดไปเอียงตามและหัวเสาเข็มคลาดตำแหน่ง
ไม่ตรวจรอยต่อ
รอยต่อที่เยื้องศูนย์หรือเชื่อมไม่ครบอาจมีปัญหาในการถ่ายแรง
ใช้ Blow Count ค่าเดียวทุกพื้นที่
เครื่องตอก พลังงาน และชั้นดินต่างกัน จึงไม่ควรใช้ตัวเลขเดียวโดยไม่มีการออกแบบ
หยุดตอกเมื่อครบจำนวนท่อน
จำนวนท่อนที่เตรียมไว้ไม่ใช่เกณฑ์ทางวิศวกรรม
ไม่มีบันทึกแต่ละต้น
ทำให้ตรวจสอบย้อนหลังไม่ได้เมื่อพบปัญหา
ตัดหัวก่อนสำรวจระดับ
อาจตัดต่ำหรือสูงกว่าระดับที่กำหนด
ทำฐานรากก่อนตรวจตำแหน่ง
ความคลาดเคลื่อนของเสาเข็มอาจถูกปิดไว้และส่งผลต่อโครงสร้างภายหลัง
ตอกเสาเข็มใหม่โดยไม่เชื่อมกับฐานเดิม
เสาเข็มใหม่จะไม่ช่วยรับน้ำหนักอาคารเดิม หากไม่มีระบบถ่ายแรงที่ออกแบบไว้
ความปลอดภัยระหว่างติดตั้งไมโครไพล์
พื้นที่งานควรควบคุมความเสี่ยงจาก
- ตุ้มตอก
- เสาเข็มล้ม
- ชิ้นส่วนเครื่องจักรเคลื่อนที่
- สลิงขาด
- ประกายไฟจากงานเชื่อม
- ไฟฟ้ารั่ว
- ควันเชื่อม
- เสียง
- เศษคอนกรีต
- ช่องเปิดพื้น
- พื้นต่างระดับ
- บุคคลภายนอกเข้าพื้นที่
ผู้ปฏิบัติงานควรใช้อุปกรณ์ป้องกันตามลักษณะงาน เช่น หมวกนิรภัย รองเท้าเซฟตี้ ถุงมือ แว่นตา อุปกรณ์ป้องกันเสียง และหน้ากากสำหรับงานเชื่อม
ข้อมูลที่ควรเตรียมก่อนให้ผู้รับเหมาตรวจหน้างาน
- ที่ตั้งโครงการ
- ประเภทอาคาร
- จำนวนชั้น
- ลักษณะงานต่อเติมหรือเสริมฐานราก
- แบบแปลน
- แบบฐานราก
- จำนวนและขนาดเสาเข็ม
- รูปทางเข้า
- ความกว้างประตู
- ความสูงพื้นที่ทำงาน
- ภาพจุดติดตั้ง
- สภาพพื้น
- แนวท่อหรือบ่อพัก
- ข้อมูลดิน หากมี
- เวลาที่อนุญาตให้ทำงาน
- ข้อจำกัดด้านเสียง
- อาคารข้างเคียง
- ขอบเขตงานฐานราก
สำหรับรายการละเอียดก่อนขอราคา ควรอ่านบทความ Checklist ขอราคาไมโครไพล์
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการติดตั้งไมโครไพล์
ติดตั้งไมโครไพล์ต้องมีแบบหรือไม่?
ควรมีแบบตำแหน่ง จำนวน ขนาด และรายละเอียดฐานราก โดยเฉพาะงานที่รับน้ำหนักโครงสร้าง ไม่ควรกำหนดจำนวนต้นจากพื้นที่หรือประสบการณ์เพียงอย่างเดียว
ท่อนแรกสำคัญอย่างไร?
ท่อนแรกกำหนดแนวของเสาเข็มทั้งต้น หากตั้งเอียง ท่อนต่อทั้งหมดอาจเอียงตามและทำให้หัวเสาเข็มคลาดจากตำแหน่งฐานราก
ไมโครไพล์ต่อกันอย่างไร?
ขึ้นอยู่กับระบบผลิตภัณฑ์ โดยทั่วไปใช้แผ่นเหล็กบริเวณปลายท่อนและเชื่อมต่อกัน ต้องตรวจแนว ความสะอาด และความสมบูรณ์ของรอยเชื่อมก่อนตอกต่อ
ต้องบันทึก Blow Count ทุกต้นหรือไม่?
ควรบันทึกตามข้อกำหนดของโครงการ เพื่อใช้ติดตามพฤติกรรมระหว่างตอก แต่ต้องบันทึกร่วมกับข้อมูลเครื่องตอก ความลึก และระยะจม
ตอกลึกเท่าไรจึงหยุดได้?
ขึ้นอยู่กับชั้นดิน ขนาดเสาเข็ม เกณฑ์การออกแบบ และข้อมูลการตอก ไม่สามารถกำหนดความลึกเดียวสำหรับทุกพื้นที่ได้
หากตอกไม่ลงควรเพิ่มแรงตอกหรือไม่?
ไม่ควรเพิ่มแรงทันที ต้องตรวจว่าสาเหตุเกิดจากชั้นดินแข็ง สิ่งกีดขวาง เสาเข็มเอียง หรืออุปกรณ์ไม่เหมาะสมก่อน
เสาเข็มแตกร้าวระหว่างตอกยังใช้ต่อได้หรือไม่?
ต้องหยุดตรวจและให้ผู้รับผิดชอบประเมิน ไม่ควรฉาบปิดหรือเชื่อมแล้วตอกต่อโดยยังไม่ทราบขอบเขตความเสียหาย
ติดตั้งภายในบ้านต้องรื้อพื้นหรือไม่?
โดยทั่วไปต้องเปิดพื้นบริเวณตำแหน่งเสาเข็ม แต่ขนาดและวิธีเปิดขึ้นอยู่กับโครงสร้างเดิม เครื่องจักร และรายละเอียดฐานราก
หลังตอกเสร็จสามารถก่อสร้างต่อได้ทันทีหรือไม่?
ต้องตรวจตำแหน่ง ระดับ สภาพหัว และดำเนินงานฐานรากตามแบบก่อน ระยะเวลาก่อสร้างต่อยังขึ้นอยู่กับงานคอนกรีตและการบ่ม
ตอกไมโครไพล์ใกล้บ้านข้างเคียงได้หรือไม่?
ทำได้ในบางหน้างาน แต่ต้องสำรวจสภาพเดิม ประเมินระยะห่าง เลือกเครื่องจักร และควบคุมแรงสั่นสะเทือนอย่างเหมาะสม
จำเป็นต้องทดสอบทุกต้นหรือไม่?
ประเภทและจำนวนการทดสอบขึ้นอยู่กับข้อกำหนดของผู้ออกแบบและโครงการ อาจทดสอบเฉพาะตัวอย่างหรือจำนวนที่กำหนด
ตรวจรับจาก Blow Count อย่างเดียวได้หรือไม่?
ไม่ได้ ควรตรวจร่วมกับชนิดผลิตภัณฑ์ ความยาว รอยต่อ ตำแหน่ง แนวดิ่ง ความเสียหาย และผลทดสอบตามข้อกำหนด
ไมโครไพล์ที่ตอกแล้วต้องมี As-built หรือไม่?
ควรมี โดยเฉพาะงานโครงสร้าง เพื่อแสดงตำแหน่งและระดับจริงหลังติดตั้งก่อนทำฐานราก
สรุปขั้นตอนติดตั้งเสาเข็มไมโครไพล์
การติดตั้งเสาเข็มไมโครไพล์ที่เหมาะสมไม่ได้เริ่มจากการนำเครื่องตอกเข้าหน้างาน แต่เริ่มจากการตรวจแบบ สำรวจพื้นที่ ตรวจระบบใต้ดิน และเลือกเครื่องจักรให้สอดคล้องกับข้อจำกัดของโครงการ
ขั้นตอนสำคัญประกอบด้วย
- ตรวจแบบและข้อมูลดิน
- สำรวจพื้นที่
- บันทึกสภาพอาคารเดิม
- เตรียมทางเข้าและพื้นที่ตั้งเครื่อง
- ตรวจผลิตภัณฑ์
- วางผังตำแหน่ง
- ตั้งท่อนแรกให้ตรง
- ตอกและควบคุมแนว
- เชื่อมต่อแต่ละท่อน
- บันทึกข้อมูลการตอก
- ตรวจเกณฑ์หยุดตอก
- ตัดหัวตามระดับ
- สำรวจตำแหน่งจริง
- ทดสอบตามข้อกำหนด
- ทำฐานรากและส่งมอบเอกสาร
การควบคุมทุกขั้นตอนช่วยลดความเสี่ยงจากเสาเข็มเอียง รอยต่อเสียหาย ตำแหน่งคลาด หรือไม่สามารถถ่ายน้ำหนักเข้าสู่ฐานรากได้ตามที่ออกแบบ
ปรึกษาการติดตั้งเสาเข็มไมโครไพล์
ก่อนประเมินระบบติดตั้ง ควรส่งแบบ จำนวนและขนาดเสาเข็ม ภาพทางเข้า ความสูงพื้นที่ทำงาน ข้อมูลฐานรากเดิม และสภาพบริเวณข้างเคียงให้ผู้รับผิดชอบตรวจสอบ
สำหรับงานต่อเติม งานภายในอาคาร หรืองานเสริมฐานราก ควรสำรวจหน้างานจริงก่อนเริ่มงาน เพื่อเลือกเครื่องจักร วางตำแหน่งเสาเข็ม และกำหนดขั้นตอนติดตั้งให้เหมาะกับโครงสร้างและข้อจำกัดของพื้นที่
ติดต่อเรา
- สถานที่
- สาขากรุงเทพฯ: 34/2 ซอยอนามัยงามเจริญ 33 แยก 1-2 แขวงท่าข้าม เขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร 10150
- สาขาหาดใหญ่: 23 ถนนศิษย์วิศาล ตำบลควนลัง อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา 90110
- Facebook: บริษัท ปรีชาคอนกรีตไพล์ จำกัด
- Youtube: Preecha Concrete Pile
- Tiktok: Preecha Concrete Pile
- X: Preecha Concrete Pile
- LINE: @preechaconcretepile
- เบอร์โทร: 081 445 5080
- เว็บไซต์: https://www.preechaconcretepile.co.th


