มาตรฐานการตอกเสาเข็ม ขั้นตอนควบคุมงาน บันทึกการตอก และการตรวจรับ

การตอกเสาเข็มเป็นขั้นตอนสำคัญของงานฐานราก เพราะเสาเข็มมีหน้าที่รับและถ่ายน้ำหนักจากอาคารลงสู่ชั้นดิน หากเลือกเสาเข็มถูกต้องแต่ควบคุมการขนย้าย การตั้งแนว การต่อท่อน การตอก หรือการบันทึกข้อมูลไม่เหมาะสม ก็อาจทำให้เสาเข็มแตกร้าว เอียง เคลื่อนจากตำแหน่ง หรือมีสมรรถนะไม่เป็นไปตามที่ออกแบบไว้ได้
มาตรฐานการตอกเสาเข็ม จึงไม่ได้หมายถึงการกำหนดจำนวนครั้งที่ตอกเพียงอย่างเดียว แต่ครอบคลุมตั้งแต่การตรวจเอกสารและสภาพพื้นที่ การตรวจผลิตภัณฑ์ การเตรียมเครื่องจักร การกำหนดตำแหน่ง การควบคุมแนว การต่อเสาเข็ม การบันทึกข้อมูล การเฝ้าระวังผลกระทบ ไปจนถึงการตรวจรับหลังติดตั้ง
ข้อกำหนดที่ใช้จริงในแต่ละโครงการอาจแตกต่างกันตามแบบโครงสร้าง รายการประกอบแบบ สัญญาก่อสร้าง ชนิดเสาเข็ม เครื่องจักร สภาพดิน และวิธีควบคุมงาน ดังนั้น บทความนี้เป็นแนวทางภาพรวมสำหรับทำความเข้าใจและตรวจสอบงาน ไม่สามารถใช้แทนข้อกำหนดของวิศวกรผู้ออกแบบหรือผู้ควบคุมงานได้
หัวข้อ
มาตรฐานการตอกเสาเข็มคืออะไร?
มาตรฐานการตอกเสาเข็ม คือ ข้อกำหนดและวิธีควบคุมการติดตั้งเสาเข็มสำเร็จรูปลงในดิน เพื่อให้ตำแหน่ง แนว ระดับ ความลึก รอยต่อ และสภาพของเสาเข็มเป็นไปตามแบบและข้อกำหนดของโครงการ
ขอบเขตของการควบคุมงานโดยทั่วไปประกอบด้วย
- ตรวจสอบแบบและข้อมูลก่อนเริ่มงาน
- ตรวจสอบเสาเข็มก่อนนำไปติดตั้ง
- ตรวจสอบเครื่องตอก ค้อนตอก หมวกครอบ และวัสดุรอง
- ตรวจสอบตำแหน่งศูนย์กลางเสาเข็ม
- ควบคุมแนวดิ่งหรือแนวเอียงตามแบบ
- ควบคุมการยกและการวางเสาเข็ม
- ควบคุมพลังงานและลำดับการตอก
- ตรวจสอบรอยต่อเสาเข็ม
- บันทึกการจมและจำนวนครั้งที่ตอก
- ตรวจสอบสภาพเสาเข็มระหว่างทำงาน
- เฝ้าระวังแรงสั่นสะเทือนและผลกระทบต่อพื้นที่ข้างเคียง
- ตรวจระดับและตำแหน่งหลังตอก
- จัดทำรายงานสำหรับการตรวจรับ
แนวทางการตรวจงานเสาเข็มตอกของ Federal Highway Administration ให้ความสำคัญกับการตรวจแนวเสาเข็ม ลำดับการตอก รอยต่อ อุปกรณ์รองรับแรงกระแทก สภาพความเสียหาย และการจัดทำบันทึกการตอกอย่างต่อเนื่อง
มาตรฐานผลิตภัณฑ์กับมาตรฐานการตอกต่างกันอย่างไร?
สองเรื่องนี้เกี่ยวข้องกันแต่มี Intent ต่างกัน
มาตรฐานผลิตภัณฑ์เสาเข็ม
เน้นตรวจสอบตัวผลิตภัณฑ์ก่อนนำไปใช้ เช่น
- ชนิดเสาเข็ม
- รูปหน้าตัด
- ขนาดและความยาว
- กำลังคอนกรีต
- เหล็กเสริมและเหล็กอัดแรง
- คุณภาพผิว
- ความตรง
- รอยร้าว
- เครื่องหมายและเอกสารผู้ผลิต
- มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง
ตัวอย่างมาตรฐานผลิตภัณฑ์ของไทย ได้แก่ มอก. 396-2549 สำหรับเสาเข็มคอนกรีตเสริมเหล็กอัดแรงหล่อสำเร็จ โดยรายละเอียดขอบข่ายและข้อกำหนดต้องตรวจจากเอกสารมาตรฐานฉบับจริง
ข้อมูลประเภท มอก. และมาตรฐานผลิตภัณฑ์ควรรวบรวมไว้ในหน้า มาตรฐานเสาเข็ม โดยเฉพาะ เพื่อไม่ให้เกิดเนื้อหาซ้ำกันหลายหน้า
มาตรฐานการตอกเสาเข็ม
เน้นวิธีนำเสาเข็มไปติดตั้งจริง ได้แก่
- การขนย้ายและกองเก็บ
- การกำหนดตำแหน่ง
- การตั้งเสาเข็ม
- เครื่องจักรและอุปกรณ์ตอก
- การควบคุมแนว
- การต่อเสาเข็ม
- ลำดับการตอก
- การบันทึกข้อมูล
- เกณฑ์หยุดตอก
- การตรวจรับหลังติดตั้ง
- ความปลอดภัยและผลกระทบข้างเคียง
กล่าวโดยสรุป ผลิตภัณฑ์ที่ผ่านมาตรฐานยังต้องติดตั้งอย่างถูกวิธี ส่วนงานติดตั้งที่ดีไม่สามารถชดเชยผลิตภัณฑ์ที่ไม่ตรงแบบหรือมีความเสียหายรุนแรงได้
ใครเป็นผู้กำหนดมาตรฐานการตอกเสาเข็มของโครงการ?
ข้อกำหนดสำหรับโครงการหนึ่งควรพิจารณาจากเอกสารหลายส่วนร่วมกัน ได้แก่
- แบบโครงสร้าง
- รายการประกอบแบบ
- รายงานสำรวจดิน
- รายการคำนวณ
- ข้อกำหนดทางเทคนิคของโครงการ
- สัญญาก่อสร้าง
- มาตรฐานผลิตภัณฑ์ที่ระบุ
- วิธีการก่อสร้างที่ได้รับอนุมัติ
- คำสั่งหรือการอนุมัติจากวิศวกร
- กฎหมายและข้อกำหนดด้านความปลอดภัยที่เกี่ยวข้อง
จึงไม่ควรนำค่าหยุดตอก จำนวน Blow Count หรือค่าการรับน้ำหนักจากโครงการอื่นมาใช้กับหน้างานใหม่โดยอัตโนมัติ แม้อาคารหรือเสาเข็มจะมีขนาดใกล้เคียงกันก็ตาม
เอกสารที่ต้องตรวจสอบก่อนเริ่มตอกเสาเข็ม
ก่อนเริ่มงาน ผู้ควบคุมงานควรตรวจสอบว่าเอกสารที่จำเป็นมีความครบถ้วนและสอดคล้องกัน
แบบผังเสาเข็ม
แบบควรแสดงข้อมูลอย่างน้อย เช่น
- หมายเลขเสาเข็ม
- ตำแหน่งศูนย์กลาง
- ระยะระหว่างเสาเข็ม
- จำนวนเสาเข็มในแต่ละฐาน
- ชนิดและขนาดเสาเข็ม
- ระดับหัวเสาเข็ม
- แนวดิ่งหรือแนวเอียง
- ตำแหน่งฐานหัวเสาเข็ม
- จุดอ้างอิงสำหรับการวางผัง
รายงานสำรวจดิน
ข้อมูลชั้นดินใช้ประกอบการประเมินความยาว กำลังรับน้ำหนัก พฤติกรรมระหว่างตอก และความเป็นไปได้ที่จะพบชั้นดินแข็งหรือสิ่งกีดขวาง
ข้อมูลจากการสำรวจดินอาจประกอบด้วย
- ลำดับชั้นดิน
- ความหนาของแต่ละชั้น
- ค่าทดสอบภาคสนาม
- ระดับน้ำใต้ดิน
- ตัวอย่างดินและผลทดสอบ
- ข้อเสนอแนะด้านฐานราก
- ความลึกประมาณการของเสาเข็ม
ข้อมูลความลึกจากรายงานสำรวจดินเป็นข้อมูลสำหรับออกแบบและวางแผน ไม่ได้หมายความว่าเสาเข็มทุกต้นต้องจบที่ระดับเดียวกันโดยไม่ตรวจสอบข้อมูลระหว่างติดตั้ง
Method Statement
ผู้รับเหมาควรจัดทำวิธีการทำงานก่อนเริ่มงาน โดยระบุอย่างน้อย
- ชนิดเครื่องจักร
- ชนิดค้อนตอก
- น้ำหนักตุ้มและระยะยก
- หมวกครอบหัวเสาเข็ม
- วัสดุรองหัวเสาเข็ม
- วิธีการตั้งแนว
- วิธีต่อเสาเข็ม
- ลำดับการตอก
- วิธีบันทึกข้อมูล
- เกณฑ์แจ้งวิศวกรเมื่อพบความผิดปกติ
- มาตรการความปลอดภัย
- มาตรการควบคุมเสียงและแรงสั่นสะเทือน
การตรวจเสาเข็มก่อนตอก
เสาเข็มทุกต้นควรได้รับการตรวจสอบก่อนยกเข้าสู่ตำแหน่งติดตั้ง
ตรวจชนิดและขนาด
ตรวจว่าตรงกับแบบและเอกสารที่ได้รับอนุมัติหรือไม่ เช่น
- ชนิดของเสาเข็ม
- รูปหน้าตัด
- ขนาดหน้าตัด
- ความยาว
- ตำแหน่งจุดยก
- รายละเอียดหัวและปลายเสาเข็ม
- แผ่นเหล็กสำหรับต่อท่อน
- หมายเลขหรือรหัสผลิตภัณฑ์
ตรวจสภาพภายนอก
ตรวจหาความผิดปกติ เช่น
- รอยร้าว
- คอนกรีตบิ่น
- เหล็กโผล่
- หัวเสาเข็มเสียหาย
- ปลายเสาเข็มแตก
- ตัวเสาเข็มโก่งหรือบิด
- แผ่นเหล็กต่อไม่เรียบ
- ความเสียหายจากการขนส่งและกองเก็บ
ไม่ควรตัดสินรอยร้าวด้วยสายตาเพียงอย่างเดียวเมื่อมีข้อสงสัย ควรให้ผู้ควบคุมงานหรือวิศวกรประเมินตามเกณฑ์ที่กำหนดก่อนอนุญาตให้นำไปใช้
ตรวจเอกสารผลิตภัณฑ์
เอกสารที่ควรตรวจตามขอบเขตโครงการ ได้แก่
- ใบส่งสินค้า
- ชื่อผู้ผลิต
- มาตรฐานผลิตภัณฑ์
- ผลทดสอบหรือใบรับรอง
- วันที่ผลิต
- หมายเลขล็อต
- ขนาดและความยาว
- จำนวนที่ส่งมอบ
ไม่ควรตรวจเฉพาะว่ามีเครื่องหมาย มอก. บนตัวผลิตภัณฑ์หรือไม่ แต่ควรตรวจสอบว่าชนิด ขนาด ผู้ผลิต และเอกสารตรงกับผลิตภัณฑ์ที่ได้รับจริง
การขนย้ายและกองเก็บเสาเข็ม
เสาเข็มคอนกรีตอาจแตกร้าวจากการยกหรือรองรับผิดตำแหน่ง แม้ยังไม่ได้เริ่มตอก
แนวทางควบคุมทั่วไป ได้แก่
- ยกจากตำแหน่งที่ผู้ผลิตหรือแบบกำหนด
- ใช้สลิงและอุปกรณ์ยกที่เหมาะสม
- หลีกเลี่ยงการกระแทกและลากเสาเข็มกับพื้น
- วางวัสดุรองรับในตำแหน่งที่เหมาะสม
- จัดแนววัสดุรองแต่ละชั้นให้ตรงกัน
- ไม่กองสูงเกินขีดจำกัดของพื้นที่และอุปกรณ์
- แยกเสาเข็มที่แตกร้าวหรือเสียหายออกจากกองใช้งาน
- ป้องกันรถหรือเครื่องจักรชนกองเสาเข็ม
- จัดพื้นที่กองให้ไม่กีดขวางทางทำงาน
ก่อนยกทุกครั้งควรตรวจสภาพสลิง ตะขอ จุดยก และพื้นที่รอบแนวการยก
การตรวจสอบเครื่องตอกเสาเข็ม
เครื่องตอกและค้อนต้องเหมาะกับชนิด ขนาด ความยาว และความแข็งแรงของเสาเข็ม
อุปกรณ์ที่ควรตรวจประกอบด้วย
- ตัวปั้นจั่นหรือเครื่องตอก
- ระบบรางหรือแนวนำ
- ค้อนหรือตุ้มตอก
- เชือก ลวดสลิง และรอก
- หมวกครอบหัวเสาเข็ม
- วัสดุรองหัวเสาเข็ม
- อุปกรณ์จับและตั้งแนว
- ระบบเบรก
- ระบบไฟฟ้าหรือไฮดรอลิก
- อุปกรณ์เชื่อม
- เครื่องมือวัดแนวดิ่ง
- อุปกรณ์ป้องกันพื้นที่
หมวกครอบหัวเสาเข็ม
หมวกครอบควรถ่ายทอดแรงจากค้อนลงสู่หัวเสาเข็มอย่างเหมาะสม และมีขนาดสอดคล้องกับหน้าตัดของเสาเข็ม
หากหมวกครอบเอียง หลวม มีขนาดไม่เหมาะสม หรือกระจายแรงไม่สม่ำเสมอ อาจเพิ่มความเสี่ยงที่หัวเสาเข็มจะแตกหรือเสาเข็มเบนจากแนว
วัสดุรองหัวเสาเข็ม
วัสดุรองช่วยลดแรงกระแทกเฉพาะจุดและกระจายแรงลงบนหัวเสาเข็ม ควรตรวจสภาพเป็นระยะและเปลี่ยนเมื่อเสื่อมสภาพ
แนวทางตรวจงานของ FHWA ระบุให้ตรวจค้อนตอกและวัสดุรองเสาเข็มเป็นระยะ เพราะสภาพอุปกรณ์มีผลต่อพลังงานที่ส่งไปยังเสาเข็มและความเสียหายระหว่างตอก
การกำหนดตำแหน่งเสาเข็ม
ตำแหน่งเสาเข็มต้องวางจากหมุดอ้างอิงที่ตรวจสอบได้ ไม่ควรอาศัยการวัดต่อจากกำแพง รั้ว หรือสิ่งปลูกสร้างที่อาจไม่ตรงกับแบบ
ขั้นตอนโดยทั่วไป ได้แก่
- ตรวจสอบหมุดหลักและระดับอ้างอิง
- วางแนวแกนอาคาร
- กำหนดจุดศูนย์กลางเสาเข็ม
- ตรวจระยะทแยงและระยะระหว่างจุด
- ทำเครื่องหมายที่มองเห็นชัด
- ตรวจซ้ำก่อนนำเครื่องจักรเข้าตำแหน่ง
- บันทึกค่าหรือจัดทำแบบสำรวจตำแหน่ง
เมื่อเครื่องจักรเข้าทำงาน เครื่องอาจบดบังหรือทำลายหมุดเดิม จึงควรมีหมุดสำรองหรือแนวอ้างอิงภายนอกพื้นที่ตอก
การควบคุมแนวเสาเข็ม
เสาเข็มต้องตั้งตรงหรือเอียงตามมุมที่ระบุในแบบ การเริ่มต้นด้วยแนวผิดอาจทำให้เสาเข็มเอียงมากขึ้นเมื่อจมลึก และอาจแก้ไขได้ยาก
แนวทางควบคุม ได้แก่
- ตรวจแนวจากอย่างน้อยสองทิศทาง
- ใช้ลูกดิ่ง ระดับน้ำ หรือเครื่องมือสำรวจ
- ตรวจแนวก่อนเริ่มตอก
- ตรวจซ้ำในช่วงแรกที่เสาเข็มเริ่มจม
- หยุดตรวจทันทีเมื่อเสาเข็มเบนแนว
- ไม่ใช้แรงดันด้านข้างแก้แนวโดยไม่มีวิธีที่ได้รับอนุมัติ
- บันทึกความผิดปกติและแจ้งผู้ควบคุมงาน
ความคลาดเคลื่อนที่ยอมรับได้ต้องยึดตามแบบและข้อกำหนดของโครงการ ไม่ควรกำหนดตัวเลขทั่วไปแทนข้อกำหนดจริง
ขั้นตอนการตอกเสาเข็ม
ลำดับงานอาจแตกต่างตามเครื่องจักรและชนิดเสาเข็ม แต่โดยทั่วไปประกอบด้วยขั้นตอนต่อไปนี้
1. ยกเสาเข็มเข้าสู่ตำแหน่ง
ตรวจว่าจุดยกถูกต้อง ไม่มีบุคคลอยู่ใต้ของแขวน และเสาเข็มไม่กระแทกกับเครื่องจักร อาคาร หรือสายไฟ
2. ตั้งปลายเสาเข็มตรงจุดศูนย์กลาง
ตรวจตำแหน่งจากหมุดอ้างอิงก่อนให้ปลายเสาเข็มสัมผัสดิน และตรวจซ้ำเมื่อเสาเข็มตั้งตัวแล้ว
3. ตรวจแนวเสาเข็ม
ตรวจจากสองทิศทางก่อนเริ่มตอก และตรวจซ้ำอย่างถี่ในช่วงแรก
4. เริ่มตอกด้วยพลังงานที่เหมาะสม
ช่วงเริ่มต้นควรควบคุมการตอกเพื่อให้เสาเข็มตั้งตัว ไม่เบนจากตำแหน่ง และไม่เกิดแรงกระแทกที่หัวเสาเข็มมากเกินไป
5. ตอกต่อเนื่องและบันทึกข้อมูล
ระหว่างตอกต้องติดตาม
- ระดับการจม
- จำนวนครั้งตอก
- สภาพหัวเสาเข็ม
- แนวดิ่ง
- พฤติกรรมของเครื่องจักร
- เสียงหรือการตอบสนองผิดปกติ
- การสั่นสะเทือนในบริเวณรอบข้าง
6. ต่อเสาเข็มเมื่อจำเป็น
ก่อนต่อท่อนต้องทำความสะอาดหน้าต่อ ตรวจแนว และดำเนินการตามรายละเอียดที่ได้รับอนุมัติ
7. ตอกจนถึงเกณฑ์ที่กำหนด
การหยุดตอกต้องอ้างอิงเกณฑ์ของโครงการ ไม่ควรให้ผู้ควบคุมเครื่องตัดสินจากความรู้สึกเพียงอย่างเดียว
8. ตรวจและบันทึกหลังตอกเสร็จ
บันทึกระดับหัวเสาเข็ม ความยาวรวม จำนวนท่อน ข้อมูลช่วงสุดท้าย และความผิดปกติที่เกิดขึ้น
การต่อเสาเข็มต้องตรวจอะไรบ้าง?
เสาเข็มท่อนสั้นหรือโครงการที่ต้องต่อเสาเข็มควรให้ความสำคัญกับรอยต่อเป็นพิเศษ
ก่อนต่อ
- ตรวจผิวหน้าต่อ
- ตรวจความเสียหายของแผ่นเหล็ก
- กำจัดดิน สนิม หรือสิ่งสกปรก
- ตรวจว่าท่อนบนและท่อนล่างมีขนาดตรงกัน
- ตรวจแนวของเสาเข็มเดิม
- เตรียมอุปกรณ์เชื่อมหรือข้อต่อตามวิธีที่อนุมัติ
ระหว่างต่อ
- จัดท่อนบนให้ตรงศูนย์
- ตรวจแนวจากสองทิศทาง
- ตรวจการสัมผัสของหน้าต่อ
- เชื่อมหรือยึดตามรายละเอียด
- หลีกเลี่ยงการเชื่อมข้ามขั้นตอน
- ควบคุมไม่ให้เสาเข็มเคลื่อนจากตำแหน่ง
หลังต่อ
- ตรวจความต่อเนื่องของรอยเชื่อม
- ตรวจรอยแตกร้าว รูพรุน หรือการเชื่อมไม่เต็ม
- ตรวจแนวเสาเข็มอีกครั้ง
- รอหรือดำเนินการตามขั้นตอนที่กำหนดก่อนตอกต่อ
- บันทึกระดับและหมายเลขรอยต่อ
การเชื่อมต่อที่ดูเรียบร้อยภายนอกไม่ได้ยืนยันสมรรถนะทั้งหมด จึงควรใช้รายละเอียดการต่อที่ผ่านการออกแบบหรือได้รับการอนุมัติจากวิศวกร
ลำดับการตอกเสาเข็มสำคัญอย่างไร?
การตอกเสาเข็มทำให้ดินรอบเสาเข็มเกิดการเคลื่อนตัว โดยเฉพาะเสาเข็มชนิดแทนที่ดิน หากกำหนดลำดับไม่เหมาะสม อาจเกิดปัญหา เช่น
- เสาเข็มที่ตอกแล้วเคลื่อนตำแหน่ง
- เสาเข็มยกตัว
- ดินปูดหรือพื้นดินยก
- ตอกเสาเข็มต้นหลังยากขึ้น
- เกิดแรงสั่นสะเทือนสะสม
- เครื่องจักรเข้าตำแหน่งถัดไปไม่ได้
- มีผลกระทบต่ออาคารข้างเคียง
แนวทางหนึ่งที่พบในงานเสาเข็มกลุ่มคือเริ่มจากบริเวณกลางกลุ่มออกไปด้านนอก หรือกำหนดทิศทางตามแผนที่วิศวกรอนุมัติ แต่ไม่ควรใช้ลำดับเดียวกับทุกโครงการ เพราะรูปทรงฐานราก สภาพดิน และข้อจำกัดของพื้นที่แตกต่างกัน แนวทาง FHWA ระบุว่าลำดับการตอกต้องได้รับการประเมินให้เหมาะกับโครงการ และต้องเฝ้าระวังการยกตัวของดินและเสาเข็มที่ตอกแล้ว
Blow Count คืออะไร?
Blow Count ในงานตอกเสาเข็ม หมายถึงจำนวนครั้งที่ค้อนหรือตุ้มตอกกระแทกเพื่อทำให้เสาเข็มจมลงในระยะที่กำหนด เช่น จำนวนครั้งต่อช่วงระยะจมตามแบบบันทึกของโครงการ
ข้อมูลนี้ใช้ประกอบการประเมินพฤติกรรมระหว่างตอก เช่น
- ชั้นดินมีความต้านทานเพิ่มขึ้นหรือไม่
- เสาเข็มจมต่อครั้งลดลงหรือไม่
- พฤติกรรมใกล้เคียงกับข้อมูลออกแบบหรือเสาเข็มทดลองหรือไม่
- เครื่องตอกทำงานสม่ำเสมอหรือไม่
- พบชั้นแข็งหรือสิ่งกีดขวางผิดปกติหรือไม่
อย่างไรก็ตาม Blow Count ไม่ใช่ค่าการรับน้ำหนักโดยตรง เพราะยังขึ้นอยู่กับ
- ชนิดและประสิทธิภาพของค้อน
- น้ำหนักตุ้ม
- ระยะยก
- ระบบรองหัวเสาเข็ม
- ขนาดและความยาวเสาเข็ม
- การสูญเสียพลังงาน
- สภาพดิน
- การหยุดพักระหว่างตอก
- ความเสียหายของเสาเข็ม
- วิธีและช่วงระยะที่ใช้บันทึก
รายละเอียดและข้อจำกัดในการตีความควรแยกอ่านที่ Blow Count คืออะไร ใช้ตรวจงานตอกเสาเข็มอย่างไร เพื่อไม่ให้หน้าในกลุ่มมาตรฐานมีเนื้อหาซ้ำกัน
เกณฑ์หยุดตอกเสาเข็ม
เสาเข็มควรหยุดตอกเมื่อเป็นไปตามเกณฑ์ที่ผู้ออกแบบหรือข้อกำหนดโครงการกำหนด ไม่ควรหยุดเพียงเพราะถึงความยาวประมาณการ หรือผู้ควบคุมเครื่องเห็นว่าตอกยากแล้ว
เกณฑ์ที่อาจนำมาพิจารณาร่วมกัน ได้แก่
- ความลึกหรือระดับปลายเสาเข็ม
- ความยาวรวมที่ติดตั้ง
- Blow Count ในช่วงที่กำหนด
- อัตราการจมต่อครั้ง
- ข้อมูลจากเสาเข็มทดลอง
- ผลการวิเคราะห์สมการตอก
- ผลทดสอบแบบพลศาสตร์
- ข้อมูลชั้นดิน
- สภาพหัวและตัวเสาเข็ม
- ข้อจำกัดด้านกำลังรับแรงระหว่างตอก
- คำสั่งของวิศวกร
ถึงความลึกแล้วแต่ตอกยังจมง่าย
ไม่ควรหยุดตอกเอง เพราะอาจหมายถึงชั้นดินจริงแตกต่างจากที่คาดไว้ ต้องรายงานวิศวกรเพื่อพิจารณาข้อมูลและแนวทางต่อไป
ยังไม่ถึงความลึกแต่ตอกไม่ลง
ไม่ควรเพิ่มพลังงานทันทีโดยไม่ตรวจสอบ เพราะอาจพบชั้นแข็ง สิ่งกีดขวาง หรือเสาเข็มอาจเกิดความเสียหาย ต้องตรวจเครื่องจักร พฤติกรรมการตอก และข้อมูลดินก่อนดำเนินการ
Blow Count สูงผิดปกติ
อาจเกิดจากชั้นดินแข็ง สิ่งกีดขวาง ค้อนทำงานผิดปกติ วัสดุรองเสื่อม เสาเข็มแตกร้าว หรือการสูญเสียพลังงาน จึงต้องตรวจสอบสาเหตุก่อนสรุปว่าเสาเข็มรับน้ำหนักได้ตามต้องการ
ข้อมูลที่ต้องบันทึกระหว่างตอกเสาเข็ม
Pile Driving Record หรือบันทึกการตอก เป็นเอกสารสำคัญสำหรับติดตามและตรวจรับงาน
ข้อมูลที่ควรมี ได้แก่
ข้อมูลโครงการ
- ชื่อโครงการ
- สถานที่ก่อสร้าง
- วันที่และเวลาทำงาน
- ผู้รับเหมา
- ผู้ควบคุมงาน
- สภาพอากาศ
- หมายเลขแบบอ้างอิง
ข้อมูลเสาเข็ม
- หมายเลขเสาเข็ม
- ตำแหน่งหรือฐานที่เกี่ยวข้อง
- ชนิดเสาเข็ม
- ขนาดหน้าตัด
- ความยาวแต่ละท่อน
- จำนวนท่อน
- ความยาวรวม
- ผู้ผลิตหรือรหัสล็อตตามที่กำหนด
ข้อมูลเครื่องจักร
- ชนิดเครื่องตอก
- ชนิดค้อน
- น้ำหนักตุ้ม
- ระยะยกหรือข้อมูลพลังงาน
- ชนิดหมวกครอบ
- วัสดุรองหัวเสาเข็ม
- การเปลี่ยนแปลงอุปกรณ์ระหว่างทำงาน
ข้อมูลการตอก
- เวลาเริ่มและเวลาสิ้นสุด
- ระดับดิน
- ระดับหัวเสาเข็ม
- ความลึกที่ตอก
- จำนวนครั้งในแต่ละช่วง
- Blow Count ช่วงสุดท้าย
- ระดับรอยต่อ
- ช่วงเวลาหยุดพัก
- การตอกซ้ำ หากมี
- เกณฑ์หยุดตอกที่ใช้
ความผิดปกติ
- เสาเข็มเอียง
- หัวเสาเข็มแตก
- ตัวเสาเข็มแตกร้าว
- รอยต่อผิดปกติ
- ตอกไม่ลง
- จมรวดเร็วผิดปกติ
- พบสิ่งกีดขวาง
- ดินหรือเสาเข็มข้างเคียงยกตัว
- เครื่องจักรทำงานผิดปกติ
- ข้อสั่งการของวิศวกร
FHWA ระบุว่าบันทึกงานควรครอบคลุมข้อมูลโครงการ หมายเลขเสาเข็ม อุปกรณ์ตอก ความลึก จำนวนครั้งตอก รอยต่อ ความเสียหาย และเหตุการณ์ผิดปกติ เพื่อให้ตรวจสอบย้อนกลับได้
ตัวอย่างตารางบันทึกการตอกเสาเข็ม
| รายการ | ข้อมูล |
|---|---|
| หมายเลขเสาเข็ม | P-01 |
| วันที่ตอก | ระบุวันที่ |
| ชนิดและขนาด | ตามแบบ |
| ความยาวท่อนที่ 1 | ระบุเมตร |
| ความยาวท่อนที่ 2 | ระบุเมตร |
| ความยาวรวม | ระบุเมตร |
| ชนิดค้อน | ระบุรุ่นหรือระบบ |
| น้ำหนักตุ้ม | ระบุตามเครื่อง |
| ระยะยก | ระบุตามวิธีควบคุม |
| เวลาเริ่ม | ระบุเวลา |
| เวลาสิ้นสุด | ระบุเวลา |
| จำนวนครั้งช่วงสุดท้าย | ตามช่วงระยะที่โครงการกำหนด |
| ระดับหัวหลังตอก | ระบุค่าจากหมุดอ้างอิง |
| ความผิดปกติ | ระบุหรือเขียนว่าไม่พบ |
| ผู้บันทึก | ชื่อและลายมือชื่อ |
| ผู้ตรวจสอบ | ชื่อและลายมือชื่อ |
แบบฟอร์มจริงควรออกแบบให้เหมาะกับวิธีตอกและข้อกำหนดของโครงการ
ความผิดปกติที่ต้องหยุดงานและตรวจสอบ
ผู้ปฏิบัติงานไม่ควรตอกต่อโดยอัตโนมัติเมื่อพบอาการผิดปกติ เช่น
หัวเสาเข็มแตกหรือบิ่นมาก
ควรตรวจสอบ
- หมวกครอบ
- วัสดุรอง
- แนวค้อน
- พลังงานตอก
- กำลังและสภาพคอนกรีต
- ความตรงของหัวเสาเข็ม
ตัวเสาเข็มแตกร้าว
ควรหยุดและประเมินตำแหน่ง ทิศทาง และความรุนแรงของรอยร้าว รวมถึงตรวจว่ามีเสียงหรือพฤติกรรมผิดปกติระหว่างตอกหรือไม่
เสาเข็มเอียงหรือเคลื่อนตำแหน่ง
ควรตรวจแนวเครื่อง รางนำ ตำแหน่งเริ่มต้น ชั้นดิน และสิ่งกีดขวาง ไม่ควรดึงหรือดันแก้แนวโดยไม่มีวิธีที่ได้รับอนุมัติ
เสาเข็มจมรวดเร็วผิดปกติ
อาจเกิดจากชั้นดินอ่อน โพรงดิน ความเสียหายของเสาเข็ม หรือข้อมูลดินไม่ตรงกับที่คาดไว้ ต้องแจ้งผู้ควบคุมงานและบันทึกเหตุการณ์
เสาเข็มหยุดจมกะทันหัน
อาจพบชั้นแข็ง ก้อนหิน ฐานรากเดิม หรือสิ่งกีดขวาง ไม่ควรเพิ่มแรงตอกเกินขีดจำกัดโดยไม่ประเมินสาเหตุ
เสาเข็มที่ตอกแล้วเกิดการยกตัว
ควรวัดระดับและตรวจเสาเข็มโดยรอบ เพราะการเคลื่อนตัวของดินจากการตอกเสาเข็มต้นใหม่อาจทำให้เสาเข็มเดิมยกขึ้น
รอยต่อแตกร้าวหรือเปิดออก
ต้องหยุดตอกทันทีและให้ผู้ควบคุมงานประเมิน ไม่ควรเชื่อมซ่อมแล้วตอกต่อโดยไม่มีแนวทางที่อนุมัติ
การตรวจตำแหน่งและระดับหลังตอก
หลังตอกเสาเข็มแล้วควรตรวจสอบอย่างน้อย
- ตำแหน่งศูนย์กลาง
- ระยะคลาดเคลื่อนจากแบบ
- ระดับหัวเสาเข็ม
- แนวเอียง
- สภาพหัวเสาเข็ม
- การยกตัวของเสาเข็มข้างเคียง
- ความยาวรวม
- รอยต่อและเหตุการณ์ผิดปกติ
- ความสัมพันธ์กับตำแหน่งฐานหัวเสาเข็ม
ข้อมูลควรถูกนำไปจัดทำแบบ As-built หรือแบบบันทึกตำแหน่งจริงตามที่โครงการกำหนด
หากตำแหน่งคลาดเคลื่อน ไม่ควรขยายฐานหัวเสาเข็มหรือเลื่อนตอม่อเอง ต้องให้วิศวกรตรวจสอบผลต่อการถ่ายแรงและออกแบบวิธีแก้ไข
การสกัดหัวเสาเข็ม
หลังตอกเสร็จอาจต้องสกัดหัวเสาเข็มถึงระดับที่กำหนด เพื่อทำฐานหัวเสาเข็ม
ข้อควรควบคุม ได้แก่
- กำหนดระดับสกัดจากหมุดอ้างอิง
- ทำเครื่องหมายรอบเสาเข็ม
- ใช้วิธีที่ไม่ทำให้คอนกรีตส่วนล่างเสียหาย
- ระวังเหล็กอัดแรงหรือเหล็กเสริม
- ไม่กระแทกจนเกิดรอยร้าวลึกลงไป
- กำจัดคอนกรีตที่แตกร่วน
- ตรวจระดับและสภาพหลังสกัด
- ดำเนินการกับเหล็กตามรายละเอียดแบบ
การสกัดหัวเสาเข็มเป็นส่วนหนึ่งของคุณภาพระบบฐานราก ไม่ควรมองว่าเป็นเพียงงานรื้อคอนกรีตทั่วไป
การตรวจรับงานตอกเสาเข็ม
การตรวจรับไม่ควรดูเพียงจำนวนเสาเข็มว่าครบหรือไม่ แต่ควรตรวจเอกสารและสภาพงานร่วมกัน
เอกสารที่ควรใช้ตรวจรับ
- แบบผังเสาเข็มฉบับอนุมัติ
- รายการประกอบแบบ
- Method Statement
- เอกสารผลิตภัณฑ์
- ใบส่งสินค้า
- บันทึกการตอกทุกต้น
- รายงานความผิดปกติ
- คำสั่งหรือการอนุมัติจากวิศวกร
- ผลสำรวจตำแหน่งหลังตอก
- ผลทดสอบเสาเข็ม หากกำหนด
- ภาพถ่ายระหว่างดำเนินงาน
- แบบ As-built
รายการตรวจรับภาคสนาม
- จำนวนเสาเข็มครบตามแบบ
- ชนิดและขนาดตรงตามที่อนุมัติ
- ตำแหน่งอยู่ในเกณฑ์
- ระดับหัวเสาเข็มถูกต้อง
- ไม่มีความเสียหายที่ไม่ได้รับการแก้ไข
- รอยต่อได้รับการตรวจสอบ
- เสาเข็มที่ยกตัวได้รับการประเมิน
- บันทึกการตอกครบและอ่านได้
- ความผิดปกติมีเอกสารสั่งการรองรับ
- พื้นที่พร้อมสำหรับทำฐานหัวเสาเข็ม
การทดสอบเสาเข็มหลังติดตั้ง
การทดสอบที่ต้องใช้ขึ้นอยู่กับแบบ ข้อกำหนด และระดับความสำคัญของโครงการ
Static Load Test
เป็นการให้แรงแก่เสาเข็มตามขั้นตอนที่กำหนดและวัดการเคลื่อนตัว เพื่อประเมินพฤติกรรมการรับน้ำหนัก
Dynamic Load Test
ใช้เครื่องมือวัดการตอบสนองของเสาเข็มต่อแรงกระแทก แล้ววิเคราะห์ข้อมูลด้านแรง พลังงาน และพฤติกรรมของเสาเข็ม
Pile Integrity Test
ใช้ประเมินความต่อเนื่องและความผิดปกติบางลักษณะของตัวเสาเข็ม ผลทดสอบต้องแปลโดยผู้เชี่ยวชาญและพิจารณาร่วมกับประวัติการติดตั้ง
การทดสอบแต่ละชนิดมีวัตถุประสงค์ต่างกัน ไม่ควรกล่าวว่าการทดสอบความสมบูรณ์สามารถยืนยันกำลังรับน้ำหนักได้ทั้งหมด หรือผล Blow Count สามารถใช้แทนการทดสอบรับน้ำหนักทุกกรณี
การควบคุมแรงสั่นสะเทือน
การตอกเสาเข็มทำให้เกิดแรงสั่นสะเทือนและเสียง ซึ่งอาจส่งผลต่ออาคารเดิม ผู้พักอาศัย และกิจกรรมในพื้นที่
ก่อนเริ่มงานควรพิจารณา
- ระยะห่างจากอาคารข้างเคียง
- อายุและสภาพอาคารเดิม
- รอยร้าวที่มีอยู่ก่อน
- ประเภทฐานรากของอาคารข้างเคียง
- เครื่องจักรและพลังงานตอก
- จำนวนเสาเข็ม
- ช่วงเวลาทำงาน
- โรงพยาบาล โรงเรียน หรืออาคารอ่อนไหวใกล้เคียง
- ระบบท่อและสาธารณูปโภคใต้ดิน
การสำรวจสภาพก่อนก่อสร้าง
ควรบันทึกสภาพพื้นที่และอาคารใกล้เคียงก่อนเริ่มงาน เช่น
- ถ่ายภาพรอยร้าว
- ระบุตำแหน่งรอยร้าวบนแบบ
- วัดความกว้างเมื่อจำเป็น
- บันทึกพื้นเอียงหรือการทรุดเดิม
- ตรวจผนัง รั้ว พื้น และระบบท่อ
- จัดเก็บภาพพร้อมวันและเวลา
การเฝ้าระวังระหว่างตอก
หากโครงการมีความเสี่ยง อาจต้อง
- ติดตั้งเครื่องวัดแรงสั่นสะเทือน
- ตรวจรอยร้าวเป็นระยะ
- ตรวจระดับอาคารหรือพื้นที่
- จำกัดพลังงานตอก
- ปรับลำดับงาน
- หยุดงานเมื่อค่าหรืออาการเกินเกณฑ์
- แจ้งผู้ควบคุมงานทันทีเมื่อพบความผิดปกติ
เกณฑ์ที่ใช้ต้องกำหนดโดยผู้เชี่ยวชาญตามลักษณะอาคารและโครงการ ไม่ควรใช้ตัวเลขทั่วไปเพียงค่าเดียวกับสิ่งปลูกสร้างทุกประเภท
ความปลอดภัยในการตอกเสาเข็ม
งานตอกเสาเข็มเกี่ยวข้องกับเครื่องจักรหนัก ของแขวน ค้อนตอก งานเชื่อม เสียงดัง และแรงสั่นสะเทือน จึงต้องมีการวางแผนความปลอดภัยโดยเฉพาะ
พื้นที่เครื่องจักร
- พื้นต้องรองรับน้ำหนักเครื่องจักรได้
- ปรับพื้นที่ให้มั่นคงและได้ระดับ
- หลีกเลี่ยงขอบหลุมหรือพื้นที่เสี่ยงพัง
- ตรวจสิ่งกีดขวางใต้ดิน
- กำหนดเส้นทางเคลื่อนเครื่อง
- ป้องกันบุคคลภายนอกเข้าสู่พื้นที่
การยกเสาเข็ม
- ใช้อุปกรณ์ยกที่ผ่านการตรวจ
- ยกจากจุดที่กำหนด
- ห้ามอยู่ใต้เสาเข็มที่แขวน
- ใช้เชือกบังคับเมื่อเหมาะสม
- มีผู้ให้สัญญาณเพียงคนที่กำหนด
- หยุดยกเมื่อทัศนวิสัยไม่เพียงพอ
สายไฟเหนือศีรษะ
เครื่องตอกมีความสูงมาก จึงต้องสำรวจสายไฟและกำหนดระยะปลอดภัยก่อนตั้งเครื่อง ไม่ควรยกเสาเข็มหรือเคลื่อนปั้นจั่นใกล้สายไฟโดยไม่มีมาตรการควบคุม
งานเชื่อม
- แยกวัสดุไวไฟออกจากพื้นที่
- จัดเตรียมถังดับเพลิง
- ใช้อุปกรณ์ป้องกันตาและใบหน้า
- ระบายอากาศในพื้นที่ปิด
- ตรวจสายไฟและเครื่องเชื่อม
- ป้องกันบุคคลอื่นจากแสงและสะเก็ดเชื่อม
อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล
ผู้ปฏิบัติงานควรใช้อุปกรณ์ตามความเสี่ยง เช่น
- หมวกนิรภัย
- รองเท้านิรภัย
- ถุงมือ
- เสื้อสะท้อนแสง
- แว่นตานิรภัย
- หน้ากากเชื่อม
- อุปกรณ์ป้องกันเสียง
- เข็มขัดนิรภัยเมื่อต้องทำงานบนที่สูง
รายละเอียดต้องเป็นไปตามแผนความปลอดภัยและกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับสถานที่ทำงาน
Checklist ก่อนเริ่มตอกเสาเข็ม
| รายการ | ตรวจสอบ |
|---|---|
| แบบและรายการประกอบแบบฉบับอนุมัติ | ☐ |
| รายงานสำรวจดิน | ☐ |
| Method Statement | ☐ |
| ผังตำแหน่งเสาเข็ม | ☐ |
| หมุดและระดับอ้างอิง | ☐ |
| ชนิดและขนาดเสาเข็ม | ☐ |
| เอกสารผู้ผลิต | ☐ |
| สภาพเสาเข็ม | ☐ |
| จุดยกและการกองเก็บ | ☐ |
| เครื่องตอกและค้อน | ☐ |
| หมวกครอบและวัสดุรอง | ☐ |
| อุปกรณ์ตรวจแนว | ☐ |
| ระบบต่อเสาเข็ม | ☐ |
| แบบฟอร์มบันทึกการตอก | ☐ |
| สำรวจอาคารข้างเคียง | ☐ |
| ตรวจสายไฟและระบบใต้ดิน | ☐ |
| แผนความปลอดภัย | ☐ |
| พื้นที่กั้นเขตงาน | ☐ |
Checklist ระหว่างตอกเสาเข็ม
| รายการ | ตรวจสอบ |
|---|---|
| หมายเลขต้นตรงกับผัง | ☐ |
| ตำแหน่งเริ่มต้นถูกต้อง | ☐ |
| แนวเสาเข็มถูกต้อง | ☐ |
| หมวกครอบวางตรงศูนย์ | ☐ |
| วัสดุรองอยู่ในสภาพดี | ☐ |
| พลังงานตอกตามวิธีที่อนุมัติ | ☐ |
| บันทึกการจมและจำนวนครั้ง | ☐ |
| ตรวจหัวเสาเข็มเป็นระยะ | ☐ |
| ตรวจแนวระหว่างตอก | ☐ |
| ตรวจและบันทึกรอยต่อ | ☐ |
| เฝ้าระวังเสาเข็มข้างเคียงยกตัว | ☐ |
| เฝ้าระวังแรงสั่นสะเทือน | ☐ |
| บันทึกเหตุการณ์ผิดปกติ | ☐ |
| เกณฑ์หยุดตอกได้รับการตรวจสอบ | ☐ |
Checklist หลังตอกเสาเข็ม
| รายการ | ตรวจสอบ |
|---|---|
| บันทึกความยาวรวม | ☐ |
| บันทึกจำนวนท่อน | ☐ |
| บันทึก Blow Count ช่วงสุดท้าย | ☐ |
| ตรวจระดับหัวเสาเข็ม | ☐ |
| ตรวจตำแหน่งจริง | ☐ |
| ตรวจแนวและความเสียหาย | ☐ |
| ตรวจเสาเข็มข้างเคียง | ☐ |
| จัดทำรายงานความผิดปกติ | ☐ |
| จัดทำแบบ As-built | ☐ |
| จัดเก็บภาพถ่าย | ☐ |
| ตรวจเอกสารก่อนสกัดหัว | ☐ |
| ส่งมอบบันทึกให้ผู้ตรวจรับ | ☐ |
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในงานตอกเสาเข็ม
เริ่มตอกโดยไม่มีแบบผังที่ชัดเจน
ทำให้ตำแหน่งผิด ระยะระหว่างต้นผิด หรือเสาเข็มไม่สัมพันธ์กับฐานหัวเสาเข็ม
ตรวจเฉพาะความยาวเสาเข็ม
ความยาวเป็นเพียงข้อมูลหนึ่ง ต้องตรวจเกณฑ์หยุดตอก Blow Count สภาพเสาเข็ม และข้อมูลดินร่วมกัน
ไม่มีผู้บันทึกประจำต้น
เมื่อไม่มีข้อมูลระหว่างตอก จะตรวจสอบภายหลังได้ยากว่าเสาเข็มแต่ละต้นมีความยาว จำนวนท่อน หรือพฤติกรรมอย่างไร
ใช้ค่าหยุดตอกเดียวกับทุกต้นโดยไม่ดูความผิดปกติ
แม้โครงการกำหนดเกณฑ์เดียวกัน แต่หากบางต้นจมง่ายหรือหยุดกะทันหัน ต้องตรวจสอบสาเหตุ ไม่ควรบันทึกให้ผ่านตามรูปแบบ
ตอกต่อทั้งที่หัวเสาเข็มแตก
การตอกต่ออาจทำให้ความเสียหายลุกลามและทำให้พลังงานถ่ายลงเสาเข็มไม่เหมาะสม
ต่อเสาเข็มโดยไม่ตรวจแนว
เสาเข็มอาจหักมุมบริเวณรอยต่อและทำให้เกิดแรงดัดระหว่างตอกหรือรับน้ำหนัก
ไม่ตรวจวัสดุรองหัวเสาเข็ม
วัสดุรองที่เสื่อมอาจทำให้แรงกระแทกเพิ่มขึ้นและทำให้ข้อมูลการตอกเปลี่ยนไป
ไม่สำรวจอาคารข้างเคียงก่อนเริ่มงาน
เมื่อเกิดข้อร้องเรียนหรือพบรอยร้าวภายหลัง จะขาดข้อมูลเปรียบเทียบว่าสภาพเดิมเป็นอย่างไร
ใช้ Blow Count แทนผลการออกแบบ
Blow Count เป็นข้อมูลควบคุมการติดตั้ง ไม่ใช่หลักฐานเพียงอย่างเดียวว่ากำลังรับน้ำหนักและการทรุดตัวผ่านเกณฑ์ทุกกรณี
โครงสร้าง Content Cluster ที่เหมาะสม
เพื่อให้บทความแต่ละหน้ามี Intent ชัดและไม่แย่งอันดับกันเอง ควรเชื่อมโยงเนื้อหาตามลำดับดังนี้
มาตรฐานการก่อสร้าง
ใช้เป็นหน้าภาพรวมของมาตรฐานทั้งโครงการ ตั้งแต่วัสดุ แบบ ผู้ควบคุมงาน การตรวจรับ และความปลอดภัย
ลิงก์ไปยัง:
มาตรฐานเสาเข็ม
มาตรฐานเสาเข็ม
เน้นมาตรฐานผลิตภัณฑ์ การออกแบบ การติดตั้ง การทดสอบ และมาตรฐานอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง
ลิงก์ไปยัง:
มาตรฐานการตอกเสาเข็ม
มาตรฐานการตอกเสาเข็ม
เน้นวิธีควบคุมหน้างาน การตั้งแนว รอยต่อ เครื่องจักร บันทึกการตอก การตรวจรับ และความปลอดภัย
ลิงก์ไปยัง:
Blow Count
Blow Count
อธิบายความหมาย วิธีบันทึก ปัจจัยที่มีผล และข้อจำกัดในการนำไปตีความ
โครงสร้างนี้ช่วยให้ Google เข้าใจว่าหน้ามาตรฐานการตอกเสาเข็มเป็นหน้ากลางระหว่างมาตรฐานผลิตภัณฑ์กับข้อมูลเชิงลึกเรื่อง Blow Count
สรุปมาตรฐานการตอกเสาเข็ม
มาตรฐานการตอกเสาเข็มครอบคลุมมากกว่าการตอกให้เสาเข็มลงถึงระดับที่ต้องการ แต่รวมถึงการตรวจสอบทุกขั้นตอน ตั้งแต่แบบ ผลิตภัณฑ์ เครื่องจักร ตำแหน่ง แนว รอยต่อ พลังงานตอก บันทึกการตอก ไปจนถึงการตรวจรับหลังติดตั้ง
หัวใจสำคัญของการควบคุมงาน ได้แก่
- ใช้เสาเข็มตรงตามแบบและข้อกำหนด
- ตรวจสภาพเสาเข็มก่อนติดตั้ง
- ใช้เครื่องจักรและอุปกรณ์เหมาะกับเสาเข็ม
- กำหนดตำแหน่งจากหมุดอ้างอิงที่ตรวจสอบได้
- ควบคุมแนวตั้งแต่ช่วงเริ่มตอก
- ตรวจรอยต่อทุกจุด
- บันทึกข้อมูลเสาเข็มทุกต้น
- ใช้เกณฑ์หยุดตอกที่ได้รับการอนุมัติ
- หยุดตรวจเมื่อพบความผิดปกติ
- เฝ้าระวังผลกระทบต่ออาคารข้างเคียง
- ตรวจตำแหน่งและระดับหลังตอก
- จัดเก็บเอกสารสำหรับตรวจสอบย้อนกลับ
ไม่ควรนำจำนวน Blow Count ความลึก หรือค่าการรับน้ำหนักจากโครงการอื่นมาใช้โดยไม่มีการตรวจสอบ เพราะระบบเสาเข็มแต่ละโครงการมีความแตกต่างทั้งด้านชั้นดิน เสาเข็ม เครื่องจักร น้ำหนักอาคาร และเกณฑ์การออกแบบ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมาตรฐานการตอกเสาเข็ม
มาตรฐานการตอกเสาเข็มกำหนดอะไรบ้าง?
ครอบคลุมการตรวจเสาเข็ม เครื่องจักร ตำแหน่ง แนว การต่อท่อน ลำดับการตอก การบันทึกข้อมูล เกณฑ์หยุดตอก การตรวจรับ และความปลอดภัย
เสาเข็มที่มี มอก. ตอกได้เลยหรือไม่?
ยังต้องตรวจว่าเป็นชนิดและขนาดตรงตามแบบหรือไม่ รวมถึงตรวจสภาพจากการขนส่ง เอกสารผู้ผลิต และความเหมาะสมกับระบบติดตั้งของโครงการ
ต้องบันทึกการตอกเสาเข็มทุกต้นหรือไม่?
ควรบันทึกทุกต้น เพื่อให้ตรวจสอบความยาว จำนวนท่อน พฤติกรรมระหว่างตอก เกณฑ์หยุดตอก และความผิดปกติย้อนหลังได้
Blow Count เท่าไรจึงถือว่าผ่าน?
ไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้ได้กับทุกโครงการ ต้องอ้างอิงแบบ ข้อกำหนด ชนิดค้อน พลังงานตอก ขนาดเสาเข็ม ข้อมูลดิน และการพิจารณาของวิศวกร
ถึงความลึกตามแบบแล้วหยุดตอกได้เลยหรือไม่?
ไม่ควรหยุดโดยดูความลึกเพียงอย่างเดียว ต้องตรวจสอบเกณฑ์อื่นที่โครงการกำหนด เช่น พฤติกรรมการจม Blow Count และสภาพเสาเข็ม
ตอกไม่ถึงความลึกแต่ Blow Count สูงควรทำอย่างไร?
ควรหยุดตรวจสอบและแจ้งวิศวกร อาจพบชั้นดินแข็ง สิ่งกีดขวาง เครื่องจักรผิดปกติ หรือเสาเข็มเสียหาย ไม่ควรเพิ่มแรงตอกเองทันที
เสาเข็มเอียงแก้โดยดันให้ตรงได้หรือไม่?
ไม่ควรดำเนินการเอง การดันหรือดึงด้านข้างอาจทำให้เสาเข็มเกิดแรงดัดหรือเสียหาย ต้องใช้วิธีที่วิศวกรหรือผู้ควบคุมงานอนุมัติ
หัวเสาเข็มแตกเล็กน้อยตอกต่อได้หรือไม่?
ต้องให้ผู้ควบคุมงานประเมินสาเหตุและความรุนแรงก่อน เพราะอาจเกี่ยวข้องกับหมวกครอบ วัสดุรอง แนวค้อน พลังงานตอก หรือสภาพเสาเข็ม
ต้องตรวจแรงสั่นสะเทือนทุกโครงการหรือไม่?
ขึ้นอยู่กับความเสี่ยงและข้อกำหนดของโครงการ หากอยู่ใกล้อาคารเก่า อาคารอ่อนไหว หรือมีข้อร้องเรียนได้ง่าย ควรสำรวจสภาพและพิจารณาการตรวจวัดโดยผู้เชี่ยวชาญ
หลังตอกเสร็จต้องตรวจอะไรบ้าง?
ควรตรวจตำแหน่ง ระดับหัวเสาเข็ม แนว ความเสียหาย ความยาวรวม บันทึกช่วงสุดท้าย และการยกตัวของเสาเข็มข้างเคียง พร้อมจัดทำเอกสาร As-built ตามข้อกำหนด
แหล่งอ้างอิง
Federal Highway Administration. Construction Program Management and Inspection Guide: Driven Piles. Federal Highway Administration. https://www.fhwa.dot.gov/construction/cpmi04d2.cfm
Federal Highway Administration. Pile Driving Guidelines. Federal Highway Administration. https://www.fhwa.dot.gov/construction/reviews/revpile1.cfm
Federal Highway Administration. Design and Construction of Driven Pile Foundations. Federal Highway Administration. https://www.fhwa.dot.gov/engineering/geotech/pubs/gec12/index.cfm
Federal Highway Administration. Design and Construction of Driven Pile Foundations: Equipment and Methods. Federal Highway Administration. https://www.fhwa.dot.gov/publications/research/infrastructure/geotechnical/05159/chapter3.cfm
สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม. เสาเข็มคอนกรีตเสริมเหล็กอัดแรงหล่อสำเร็จ มอก. 396-2549. สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม. https://service.tisi.go.th/tisi-standard-shop/item/tis/2512
สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม. หลักเกณฑ์เฉพาะในการตรวจสอบเสาเข็มคอนกรีตเสริมเหล็กอัดแรงหล่อสำเร็จ มอก. 396-2549. สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม. https://appdb.tisi.go.th/tis_devs/p12/file_pr/pr-396.pdf
วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์. เทคนิคพิจารณ์มาตรฐานงานออกแบบและก่อสร้างเสาเข็มตอก. วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์. https://www.eit.or.th/news
ติดต่อเรา
- สถานที่
- สาขากรุงเทพฯ: 34/2 ซอยอนามัยงามเจริญ 33 แยก 1-2 แขวงท่าข้าม เขตบางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร 10150
- สาขาหาดใหญ่: 23 ถนนศิษย์วิศาล ตำบลควนลัง อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา 90110
- Facebook: บริษัท ปรีชาคอนกรีตไพล์ จำกัด
- Youtube: Preecha Concrete Pile
- Tiktok: Preecha Concrete Pile
- X: Preecha Concrete Pile
- LINE: @preechaconcretepile
- เบอร์โทร: 081 445 5080
- เว็บไซต์: https://www.preechaconcretepile.co.th


